Muzische vorming kleuteronderwijs

Ontwikkelingsdoelen

 

1. Muzische vorming - Beeld

  De kleuters kunnen
1.1 visuele waarneming en beeldend geheugen versterken en vergroten door beeldelementen te herkennen.
1.2 materiaalgevoeligheid ontwikkelen door exploreren en experimenteren.
1.3 kleur, lijn, vlak, ritme, vorm en versiering onderscheiden en de ontdekking van beeldelementen verwoorden.
1.4 verschillende beeldende, technische middelen aanwenden en samen gebruiken om tot beeldend werk te komen.
1.5 impressies uiten in een persoonlijke, authentieke creatie en plezier scheppen in het zoeken en vinden.
 

2. Muzische vorming - Muziek

  De kleuters kunnen
2.1 klanken, geluiden, stilte en stemmingen in beluisterde muziek ervaren en herkennen.
2.2 ritme in beluisterde muziek en liedjes ervaren, herkennen en nabootsen.
2.3 signalen, functie en sfeer van beluisterde muziek of liedje ervaren en herkennen, en alleen of in groep reproduceren.
2.4 een toenemende stembeheersing ontwikkelen.
2.5 met plezier een toenemend vermogen tot experimenteren en improviseren ontwikkelen met klank, stem of instrument.
 

3. Muzische vorming - Drama

  De kleuters kunnen
3.1 eigen belevenissen, ervaringen, gedachten, gevoelens, handelingen verwoorden.
3.2 zich inleven in personages en dingen uit de omgeving en deze uitbeelden.
3.3 met een creatief stem- en taalgebruik expressief reageren en belevenissen uitbeelden.
3.4 ervaren dat de juiste verhouding tussen woord en beweging de expressie kan vergroten.
3.5 genieten van een gevarieerd aanbod van hedendaagse en klassieke kinderliteratuur, en voor hen bestemde culturele activiteiten.
 

4. Muzische vorming - Beweging

  De kleuters kunnen
4.1 spontaan meebewegen op muziek.
4.2 meedoen met bewegingen die tijdens het vertellen van een verhaal aan bod komen, en belangstelling tonen om het bewegingsinspirerend gegeven nauwkeurig te observeren en na te bootsen.
4.3 ervaren dat ze een persoonlijke stijl kunnen ontwikkelen.
4.4 waargenomen klanken omzetten in beweging.
4.5 de eigen dansexpressie verwoorden.
4.6 genieten van en belangstellend kijken naar een gevarieerd aanbod van lichaamsexpressie van kinderen en volwassenen.
 

5. Muzische vorming - Media

  De kleuters kunnen
5.1 alert omgaan met voor hen bestemde audiovisuele boodschappen.
5.2 vaststellen dat klanken, beelden en bewegingen elkaar wederzijds beïnvloeden.
5.3 de volgorde van een reeks van voorwerpen, prenten, beelden, klanken en geluiden vaststellen, veranderen, schikken, herschikken en er een nieuw verhaal rond vertellen.
5.4 bewuster luisteren en kijken naar de hoeveelheden geluiden en klanken en zeer eenvoudige audiovisuele boodschappen.
 

6. Muzische vorming - Attitudes

  De kleuters kunnen
6.1 openstaan voor nieuwe dingen uit hun omgeving.
6.2 ervan genieten bezig te zijn met de dingen die hen omringen om hun expressiemogelijkheden te ontdekken.
6.3 vertrouwen op hun expressiemogelijkheden en durven hun eigen expressiestijl tonen.
6.4 respect betonen voor uitingen van leeftijdgenoten, behorend tot de eigen en de andere culturen.
6.5 genieten van de fantasie, de originaliteit, de creativiteit en de zelfexpressie in 'kunstwerken'.

 

Uitgangspunten

Om de "wereld" in zijn ruime betekenis te verkennen, verlaten de kinderen hun veilige "thuis" en stappen ze over naar een andere werkelijkheid, de "kleuterschool". Dit is een nieuwe wereld waarin de kleuter gaat functioneren.

Men ziet de kleuters dagelijks opstappen, allemaal met de nodige boterhammen en snoep in hun rugzakjes gestopt. Maar als men ze in de klas bezig ziet, dan heeft elk nog een heel andere bagage mee: tederheid, vitaliteit, angst, woede, onzekerheid, Kortom, een veelheid van teken- en bewegingservaringen, woorden, zinnen en verhalen, sluimerende mediabeelden, geluiden en liedjes, imitatiegedrag,

Bij de kleinsten merkt men nog dat zij de 'buitenwereld' aanpassen aan hun eigen behoeften. Gaandeweg echter ziet men dat de kleuter greep probeert te krijgen op de wereld met als doel begrepen te worden. Hij komt op school en legt uit wat er de dag voordien thuis gebeurd is; hij weent wanneer hij merkt dat zijn favoriete knuffeldier niet mee in het rugzakje zit; hij overhandigt fier een tekening van zijn hond aan de juf. De kleuter geeft tekens via woorden, houdingen, gebaren, klanken,

Als het kind in de kleuterklas de ruimte krijgt om vorm te geven aan wat hem bezighoudt, krijgen spontane uitingen een grote kans. Met verwondering deze zelfexpressie ontdekken en ze gaandeweg verruimen is een belangrijk muzisch leerproces. In de dagelijkse praktijk van de kleuterklas is er een overvloed aan activiteiten die het creatieve in het kind tot ontwikkeling kunnen brengen. Denken we aan boeken, sprookjes, muziekinstrumenten, poppenspel, muziekstukjes, dans, prenten, foto's, tekenfilms, winkelstraten, mooie huizen, warenhuizen, Uitingen kunnen zich ontwikkelen van de ene associatie naar de andere.

Kleuters maken op verschillende manieren hun kijk op de wereld kenbaar. Zowel verbaal als niet-verbaal komt hun rijke fantasie aan bod. Deze symbolen leren herkennen en begrijpen is een permanente opdracht van de kleuteronderwijzer.

Zowel de kleuteronderwijzer als de kleuter exploreren samen de muzische omgeving en staan open voor de kunstzinnige elementen ervan. Samen met de kleuters wordt er verteld en gesproken over gewaarwordingen, waarnemingen, herinneringen. De kleuters krijgen ook de kans om vanuit hun fantasie te experimenteren met wat zij expressief en aantrekkelijk vinden in hun onmiddellijke omgeving. Zo worden nieuwe dingen ontdekt en verwerkt en ontstaat een kunstzinnig gebeuren dat eenieders verbeeldingskracht stimuleert. Op die manier kunnen kleuters, samen met de kleuterleider, ongedwongen genieten van wat zij mooi vinden en zij laten ook hun voorkeur blijken voor dingen uit hun omgeving. Hun waarneming wordt scherper, voorkeuren worden besproken en gemotiveerd. Kortom, de dialoog tussen kleuters onderling en tussen kleuter en leerkracht wekt interesse op voor het kunstzinnige in het totale leerproces en stimuleert de culturele belangstelling in de kleuterklas.

Beeld, muziek, drama, beweging en media vormen de domeinen binnen dit leergebied. De attitudes worden afzonderlijk gebundeld.

Wat zijn eindtermen?

Eindtermen zijn minimumdoelen op het vlak van kennis, inzicht, vaardigheden en attitudes die de onderwijsoverheid als noodzakelijk en bereikbaar acht voor een bepaalde leerlingenpopulatie.

Voor het lager onderwijs zijn er enkel eindtermen voor het einde van de basisschool.

Wat zijn ontwikkelingsdoelen?

Ontwikkelingsdoelen zijn minimumdoelen op het vlak van kennis, inzicht, vaardigheden en attitudes die de onderwijsoverheid wenselijk acht voor een bepaalde leerlingenpopulatie.

In het kleuteronderwijs zijn er enkel ontwikkelingsdoelen voor het einde van de kleuterschool.

Besluit Vlaamse regering

De ontwikkelingsdoelen werden vastgelegd bij besluit van de Vlaamse regering tot bepaling van de ontwikkelingsdoelen en de eindtermen van het gewoon basisonderwijs van 27.05.1997 en in het decreet basisonderwijs.